En Castelo houbo dúas escolas: unha para as nenas e outra para os nenos. Espazos que, máis alá das aulas, gardaban xogos, disciplina, aprendizaxes e lembranzas que aínda hoxe viven na memoria da parroquia.
Na parroquia de Castelo, existiron durante anos dúas escolas. Non era pola cantidade de cativos nas aldeas, senón porque, como acontecía noutros moitos lugares, as nenas e os nenos asistían a aulas separadas. Aqueles espazos, que hoxe xa non se empregan como centros educativos, forman parte da memoria viva da parroquia. Aínda hai veciñas e veciños que os recordan con claridade: desde a disposición das aulas, ata o carácter dos mestres e o xeito no que transcorría o día a día.
A escola das nenas estaba situada na Peneda, nunha casa coñecida como a Casa de Pose. O edificio tiña dúas plantas: na planta baixa vivía unha familia que máis adiante emigraría a Madrid, e que só regresaba ocasionalmente; no andar superior, desenvolvíanse as clases.
As alumnas accedían á aula por unha escaleira exterior. Ao chegar ao alto, o primeiro que atopaban era un mapa de Galicia, co que lles facían aprender as provincias a través dunha canción. A lembranza dese detalle musical quedou gravada na memoria dunha das antigas alumnas, como tamén a distribución do espazo e a relación entre maiores e pequenas: as maiores axudaban ás máis novas, creando unha dinámica de coidado mutuo.
Cando remataban a etapa na escola da parroquia, facían o exame de ingreso e moitas marchaban internas a centros da Coruña, continuando así os seus estudos lonxe da casa.
Un dos recordos máis curiosos é o do almorzo. Aquel leite que recibían cada día, coñecido entre elas como “leite americano”, era simplemente auga fervida con uns polvos brancos que a tornaban semellante ao leite. Preparábase nunha pota de aluminio e era o pequeno sustento co que moitas empezaban a mañá.
